اخبار فرهنگي – ادبي

شب شنبه ٥ نوامبر ٢٠٠٥، ناديا انجمن شاعر ٢٥ ساله‌ي افغان، درخانه ي خود درهرات، مورد ضرب وجرح شديدِ همسرش قرارگرفت و به قتل رسيد. همسر ناديا دربازجويي‌هاي مقدماتي به قتل او اعتراف کرد.
ناديا دانشجوي ادبياتِ دري دانشگاهِ هرات بود وهمسرش نيز کارمند همان دانشگاه بود.
گفته مي‌شود با اينکه ناديا به طورمعمول درمحافل ادبي هرات شرکت نمي‌کرد، شب پيش از کشته شدن درنشستِ يک انجمن ادبي حضوريافت اما شعري ازخود نخواند وبه جاي آن شعري از شاعر فقيد افغانستان قهارعاصي خواند.
نويسندگان افغاني مرگِ مظلومانه‌ي ناديا انجمن، که درسرودن غزل مهارتي بيش از ديگران داشت را يک فاجعه‌ي ادبي براي افغانستان مي‌دانند.
از ناديا انجمن يک مجموعه‌ي شعر به نام گل دودي به يادگار مانده است.
دراين شماره " واژه" در بخش ادبياتِ افعانستان، مطلبي به ياد ناديا انجمن و نيزغزلي از او درج شده است

* * *

شنبه ٥ آذرماه ٨٤ مرتضي مميز گرافيست نامدارايران درسن ٦٩ سالگي پس ازيک درگيري دراز مدت با بيماري سرطان، درگذشت.
او رشته‌ي نقاشي رادر دانشکده‌ي هنرهاي زيباي دانشگاه تهران به پايان برد سپس درپاريس در رشته‌ي طراحي غرفه و ويترين ومعماري داخلي تحصيل کرد ودرايران درزمينه‌ي تصويرسازي وگرافيک فعال بود.
مرتضي مميزکارطراحي لباس وصحنه را براي ١٤نمايش و ٢فيلم انجام داد.اوعضو پيوسته فرهنگستان هنر جمهوري اسلامي نيز بود.

* * *

منوچهر آتشي شاعرمعاصر، در روزيکشنبه٢٩آبان ماه ٨٤ به دنبال يک عمل جراحي که برروي غده‌ي بدخيمي درکليه او انجام گرفت، دچارايست قلبي شد و درسن ٧٤ سالگي درگذشت.
منوچهرآتشي درسال ١٣١٠ در دشتستان بوشهر درجنوب ايران به دنيا آمد و او دردوران جواني مدتي را به کارآموزگاري درفرهنگ گذراند و درسال ١٣٣٩به تهران رفت و دردانشسراي عالي به تحصيل دررشته‌ي زبان و ادبياتِ انگليسي پرداخت وسپس به کاردردبيرستان‌هاي قزوين مشغول شد. نخستين مجموعه شعراو آهنگِ ديگرنام داشت. آواز خاک، ديدار درفلق، برانتهاي آغاز، حادثه دربامداد، وصف گل سوري، چه تلخ است اين سيب و نيزترجمه‌ي داستان فونتامارا از ايگيناتسيو سيلونه و يکي دو کارترجمه ديگر نيز درکارنامه‌ي ادبي او ثبت شده‌اند.
منوچهرآتشي دوسال پيش درهمايش چهره‌هاي ماندني، به انتخاب کتاب سال جمهوري اسلامي برگزيده شد.

* * *

يکشنبه ٢٥ اکتبر٢٠٠٥ نسا جوره يوا شاعر جوان تاجيکي براثر سکته‌ي قلبي در سن ٤١ سلگي درگذشت. نسا درسال ١٩٦٤ درشهردوشنبه به دنيا آمد ودرهمانجا دوران کودکي و نوجواني را سپري کرد. او دانشجوي رشته‌ي روانپزشکي دردانشگاه مسکو بود و ازشاعران نوپرداز دهه‌ي اخيرتاجيکستان به شمارمي‌رفت و به زبان‌هاي فارسي و روسي شعرمي‌گفت.
از نسا چهار کتاب به نام‌هاي: يادها ازتو، شمع گفته‌ها، درد محرک زن و نامه‌ها از جنگ به يادگار مانده است.
در اين شماره " واژه" در بخش ادبياتِ تاجيک، شعري از نسا به ياد او درج گرديده است.

* * *

دوشنبه، بيست و نهم اوت دوهزار وپنج ميلادي، داوود رمزي، شاعر و نويسنده‌ي تبعيدي مقيم لس آنجلس، درسن هفتاد و چهارسالگي درگذشت. رشته‌ي تحصيلي‌ او موسيقي کلاسيک بود و درنواختن پيانو مهارت داشت.
آغاز فعاليت‌هاي فرهنگي‌ داوود رمزي به سال‌هاي پيش ازانقلاب اسلامي برمي‌گردد.

تهيه، توليد و اجراي برنامه ي تلويزيوني نغمه‌ها و ترانه‌ها که معرفي نام آوران موسيقي کلاسيک غرب و آثارماندگارشان را برعهده داشت، نخستين تجربه‌ي رسانه‌اي داود رمزي بود .
بعدها به مدتِ هشت سال سردبيري مجله‌ي ادبي- هنري" تلاش" را برعهده گرفت.

داود رمزي درسال ١٣٥٨ايران را ترک کرد و دوراز وطن به فعاليت‌هاي فرهنگي‌اش ادامه داد.
از او چهارمجموعه شعرجدال، ظهر درد، روز در حرامزادگي جريان دارد وخنجر نور در دل ظلمت، و يک کتاب حجيم فلسفي برجاي مانده است.
از او همچنين مجموعه‌ي کامل و ويرايش شده‌اي ازمقاله‌ها و ياد داشت‌هاي پراکنده و نمايشنامه‌اي به نام دست نوشته‌هاي غربت، باقي مانده است که به همت خانواده و دوستانش به زودي چاپ خواهند شد.

صداي خوش داود رمزي نيز در آلبوم غزل غزل‌هاي سليمان ، که چند سال پيش در لس آنجلس آمريکا منتشر شد، براي دوستدارانش به يادگارمانده است. او در اين آلبوم غزل‌هاي سليمان را از روي نسخه‌ي ترجمه شده توسط احمد شاملو، دکلمه کرده است.

داود رمزي چند ماه پيش بر اثر يک زمين خوردگي ساده در منزل شخصي‌اش دچارشکستگي در ناحيه‌ي لگن شد و پس از گذراندن يک جراحي سنگين و چهار ماه استراحت مطلق در بيمارستاني درشهر لس آنجلس، پس ازعمل براثر عوارض متعدد چند روزبه حالتِ اغما فرورفت و سرانجام درساعت نه صبح دوشنبه، بيست و نهم اوت دوهزار و پنج ميلادي، درگذشت.

* * *

از اواخر شهريور تا سي‌ام مهرماه ١٣٨٤شمسي، نمايشگاهي از تابلوهاي بزرگاني چون دگا- پيکاسو- ون گوگ- کانوينسکي و بسياري ديگر ازمدرنيست‌ها که درانبار موزه هنرهاي معاصر تهران بيست و هفت سال خاک خورده بودند، درمحل اين موزه برگزارگرديد که موردِاستقبال طيفِ وسيعي از مردم هنردوست قرار گرفت.
ديدن اين تابلوهاي اصيل که درمالکيتِ ايران قرار دارند، اين حس را دردل‌ها زنده مي کند که متوليان فرهنگي با شناختِ ارزش‌هاي اين آثار درحفظِ آن‌‌ها بکوشند يا آن‌ها را درمذاکراتشان با کشورهاي غارتگر آثار فرهنگي ايران، با آثار فرهنگي به غارت رفته‌ مبادله کنند وآن‌ها را به زاد و بوم اصلي خود باز گردانند.

* * *

از تاريخ ١٠ تا ١٩ آبان ماه نمايشگاهي گروهي از ساز سازي، درموزه‌ي پول، واقع درخيابان ميرداماد تهران برگزار مي‌شود.
قرار است که مراسم با سخنراني محمد ذوالنوري و نوازندگي علي قمصري( تار) و فرشاد شعباني( گيتار) همراه باشد.
دراين نمايشگاه، سازهاي تار، سه تار،تنبور، دف ، چنگ وگيتار از سازندگاني چون صمد زارع، حسين سلطان‌زاده، مجيد تغرچيان و رحيم غلامي موردِ بازديد عموم قرار خواهد گرفت.

* * *

فريدون گله، نويسنده وکارگردان سينماي ايران، درروز سه شنبه٣٠مهرماه ١٣٨٤ براثر عارضه‌ي قلبي در سن ٦٣ سالگي درگذشت. او فارغ‌التحصيل دانشکده‌ي ادبيات دانشگاه مشهدوهنرهاي دراماتيک از دانشگاه نيويورک بود. فعاليتِ او درسينماي ايران از سال١٣٤٥ با فيلم ( ببرمازندران) درپارس فيلم آغاز شد اما کار را نيمه تمام رها کرد و دوسال بعد اين فيلم توسط ساموئل خاچکيان دراستوديو ميثاقيه بازسازي شد.
او درتمام عمر فيلمسازي‌اش يک فيلمفارسي ساز بود که به جز اينگونه فيلم‌ها که درکارنامه دارد، فيلم ‌هاي بهتري چون دشنه ١٣٥٢، زير پوستِ شب ١٣٥٤ و مهر گياه ١٣٥٥ را نيز ساخت.
آخرين کار سينمايي گله، فيلمي بود با عنوان قهرمان که بطور مشترک با آمريکا ساخته مي‌شد که با وقوع انقلاب درسال ١٣٥٧ناتمام ماند.

* * *

نمايشگاه کتاب فرانکفورت آلمان که بزرگترين نمايشگاه کتابِ جهان است، پس از پنج روزفعاليت درتاريخ ٣ آبان١٣٨٤ به کارخود پايان داد.
دراين نمايشگاه انتشاراتِ دانشگاه تهران- انتشارات آرويچ- انتشارات علمي وفرهنگي- نشر گويا-انتشاراتِ شباويز و روشنگران درکنار ناشران ديگرکشورهاي جهان به معرفي وعرضه‌ي کتاب‌هاي خود پرداختند و آثار پژوهشگران ونويسندگان ايراني را عرضه کردند.

* * *

اورهان پاموک، نويسنده‌ي اهل ترکيه درجريان برگزاري نمايشگاه کتابِ فرانکفورت، برنده‌ي جايزه‌ي افتخاري صلح تجارت کتاب درآلمان، برترين جايزه‌ي ادبي اين کشور شد. اين نويسنده‌ي ترک که کتاب‌هايي چون برف و نام‌ام قرمز است را درکارنامه دارد، درسخنراني خود گفت: درگيري با مسائل سياسي، قسمتي از مسيري است که يک فرد بايد براي رمان نويس شدن طي کند!

* * *

بنياد آنا فرانک درآمستردام هلند، قصد دارد درکتابي به زبان هلندي نمونه‌ي آثار وبيوگرافي چندين نويسنده را که دراجراي پروژه‌ي شهرهاي امن نويسندگان ازسوي پارلمان جهاني نويسندگان، ميهمان کشور هلند وشهر آمستردام بوده‌اند را منتشر کند.
از ايران کاوه گوهرين شاعر وپژوهشگر ايراني، دراجراي اين پروژه، بورسيه‌ي يک ساله‌اي را ازپارلمان جهاني نويسندگان دريافت کرد وميهمان شهر آمستردام شد.
اين کتاب که درآن کاوه گوهرين نيز برداشت‌هاي خود را از بعضي مسائل روشنفکري و فرهنگي هلند بيان کرده است، به احتمال زيادي تا اواخر پائيز ١٣٨٤ درهلند منتشر خواهد شد.

* * *

ده سال است که ايرانيان مقيم کاليفرنياي جنوبي، مقدم پاييز را با برگزاري جشن مهرگان گرامي‌ مي‌دارند.
درجشن مهرگان امسال که به بهانه‌ي ده ساله شدن، باشکوه‌ترازپيش برگزارشد،غرفه‌اي هم به شعررسيد که درآن شاعران فارسي زبان مقيم کاليفرنياي جنوبي، پروين باوفا، ابراهيم تربتي، منصور خاکسار،حميدرضا رحيمي، بهزاد رزاقي، محمد زکايي، ماندانا زنديان، عباس صفاري، علي طبيب زاده، شجاع عادل،ليلا فرجامي، آزاده فرهمند، خليل کلباسي، شيدا محمدي، مجيد نفيسي، پرتو نوري علا، شعله ولپي و واصف باختري، به شعرخواني پرداختند.
گزينه‌اي ازاشعار اين شاعران نيز، به دو زبان فارسي و انگليسي، در مجموعه‌اي به نام
"شعري که زندگي‌ست"، شامل يک کتابچه و يک سي دي، به همت شجاع عادل و مجيد روشنگرتهيه و دراختيار دوستاران قرارگرفت.
موسيقي سي دي مزبور را همايون خسروي ساخته ودکلمه‌ي اشعاررا مرجان کرامتي انجام داده است.