| خبرهاي
فرهنگي - ادبي
شاهرخ مسکوب،پژوهشگر ونويسندهی نامدار
ايران در١٢ ماه اپريل ٢٠٠٥، به دنبال شدت گرفتن بيماری
سرطان خون در سن هشتاد و يک سالگی، دورازسرزمين خود، درپاريس
چشم از جهان فروبست. شاهرخ مسکوب، از عاشقان ايران و به
ويژه زبان فارسی بود و زندگی پربار خود را، در راهِ اين
عشق سپری کرد. کتابهای ادبيات وسرگذشتِ اجتماع،
روزهای در راه، از کارهايی است که اودربارهی
ادبياتِ معاصر انجام داده است .
شاهرخ مسکوب که در ترجمه نيز قلمی نيرومند داشت، از سوفوکل
شاعر ونمايشنامهنويس شهير يونان، سه تراژدی در مجموعهی
افسانههای تبای وازاشيل،
پرومته درزنجير را ترجمه کرده است.
درزمينه فرهنگ، کتابهای ارزندهای مانندِ مقدمهای
بررستم واسفنديار وسوگِ سياوش،
ارمغان نور، هويت ايرانی وزبان
فارسی، چند گفتار درفرنگِ ايران،
ادبيات وسرگذشتِ اجتماع وآثار پژوهشی
ديگری از او به يادگارمانده است.
شاهرخ مسکوب در ايران به خاک سپرده شد.
* * *
ازشوشا گاپی (Shusha Guppy)،که با نام
شوشا در ايران آوازه دارد وازچهرهای
فرهنگی سرشناس درخارج ازکشوراست که درميان قشرفرهنگی انگلستان
ازاعتبار ويژهای برخورداراست، به تازگی کتابِ اسرارخنده
The Secret of Laughter که خاطراتاش رااز داستانهای
سحرآميز باستانی ايران بازگويی میکند منتشر شده است.
نخستين کتابِ شوشا به نام اسب اعصاری يا اسبِ
چشم بسته .The.Blindfold Horse يکی از کتابهای
پرفروش درانگستان، فرانسه وآمريکا بوده است. اين کتاب
خاطرات کودکی شوشا در ايران است که از سنتها درميان خانوادههای
اشرافی و اوضاع بازاردرآن زمان و پيش از آن به شيوهی
دلچسب وهيجان انگيزی ياد میکند.
از شوشا تا کنون کتابهای دختری درپاريس(َA
girl in Paris)،نگاهی به گذشتهLooking
Back، سه سفر درشرق THREE JOURNEY in
the LEVANT منتشر شده است.
* * *
روز جمعه ۱۳آذرماه ۱۳۸۳، درسالگردِ زندهيادان محمد
جعفر پوينده، و محمدِ مختاری
جمعی از اهالی قلم وخانوادهی اين دونويسنده برمزار آنان
درامامزاده طاهر کرج گِرد هم آمدند وبا سخنرانی وشعرخوانی
يادِ آن دوعزيزرا گرامی داشتند. دراين مراسم، خانم مريم
حسين زاده، همسر مختاری و صفا پوينده، خواهر محمد جعفر
پوينده ونيز خانم سيمين بهبهانی سخن گفتند.
* * *
٢١ آذر ۱۳۸۳، هفتاد و هشتمين سالروز تولدِ شاعربزرگِ معاصر،
احمدِ شاملو( الف . بامداد) بود. به
دعوتِ خانم آيدا سرکيسيان، همسر شاعر، جمعی ازاهالی قلم
وهنرمندان درمراسم افتتاح يک نمايشگاه نقاشی از آثار نقاش
جوان ( محمد قاسمی زاده) در گالری لازار، به مديريتِ خانم
ژانت لازاريان شرکت کردند. درابتدای مراسم خانم آيدا،
سخنان کوتاهی ايراد کرد و سپس از يک تنديس شاعر، که ازکارهای
حجمی خوبِ محمد قاسمی زاده بود پرده برداری کرد.
* * *
به دعوتِ دپارتمان ايران شناسی دانشگاهِ دوشنبه پايتختِ
تاجيکستان، کاوه گوهرين پژوهشگر و نويسندهی
ايرانی، دريک سفر فرهنگی دوماهه، سخنرانیهايی درچند مرکز
فرهنگی تاجيکستان ايراد خواهد کرد ودرادامهی سفر به قزاقستان
و آذربايجان نيز گذری خواهد داشت.
با آرزوی سفری پربار برای اين يار آشنای " واژه".
* * *
من گذشته : امضا
يدالله رويايی / انتشاراتِ کاروان – تهران
رويايی، با تئوری شعر حجم، درشعر معاصرما
شناخته شده است. او شاعری است که به صورتِ سوژهای کار
میکند. دريايیها، هفتاد سنگِ قبر، امضاها و مجموعهی
" من گذشته: امضاء " جديدترين شعرهای او را
دربر میگيرد که همگی با درون مايهی امضاء ، زبانی پيچيده
دارند. نوعی زبان روايی و توصيفی که گاهی به نظر میرسد
دغدغههای کلامی برای رويايی، مهمتر از جهان مفهومی شعرهای
اوست.
* * *
خستهتر ازهميشه / خسرو گلسرخی
مجموعهی کامل شعرها– چاپِ دوم – نشر آرويج- تهران
به کوشش کاوه گوهرين
کاوه گوهرين، چند سالی است که به جمع
آوری وتدوين آثار زنده ياد خسرو گلسرخی، مبادرت کرده است.
در اين زمينه دو جلد از مجموعهی مقالههای گلسرخی تحتِ
عناوين: دستی ميان دشنه و دل، و
من درکجای جهان ايستادهام ونيز دو مجموعه شعر
با نامهای ای سرزمين من و پرندهی
خيس را منتشر کرده است. خسته تر ازهميشه،
درواقع مجموعه کامل سرودههای خسرو گلسرخی است که چاپ
اول آن به محض انتشار ناياب شد وهم اينک چاپِ دوم آن به
همراه، دوشعر نويافته با کيفيتی مطلوب وبه همراهِ تصاويری
ازکودکی ونوجوانی ودادگاهِ نظامی گلسرخی منتشر شده است.
* * *
الفريده يلينک،( Elfriede Yelinek )
نويسنده و نمايشنامه نويس اتريشی، جايزه نوبل ادبيات سال٢٠٠٤
را از آن خود کرد.
"معلم پيانو" موفقترين داستان
اوست که از روی آن يک فيلم هم ساخته شده است.
خانم الفريده يلينک، به دليل بیعلاقگی
به شرکت دراجتماعاتِ بزرگ، به مراسم اهدای جايزه نوبل
نرفت. او گفت که اين جايزه را از جانبِ همهی زنان نويسنده
می پذيرد. و جايزهی نقدی نوبل را که ١.٤ ميليون دلار
بود که به او تعلق گرفت.
او دهمين زنی اشت که تا کنون موفق به دريافتِ جايزه نوبل
ادبيات گرديده است. نخسين زن برندهی جايزه نوبل ادبيات،
سلما لاگراف لوف بود که درسال١٩٠٦ اين
جايزه را دريافت کرد.
* * *
داستان نويسان ايران/ محمد قاسم زاده/ انتشاراتِ هيرمند-
تهران
فراهم آورندهی اين کتاب که خود رمان نويس است کوشيده
است درابتدای کتاب به برخی جنبههای پيدايش داستان کوتاه
فارسی وسابقهی به وجود آمدن آن اشاره کند ودليل پذيرش
آسان اين ژانر ادبی را توضيج دهد. وی معتقداست که ما منابع
مهمی درحکاياتِ کهن داشتهايم. منابعی مانند جوامعالحکايات
– فرج بعد از شدت- گلستان سعدی- بهارستان جامی و . . .
قاسم زاده به حضور شاخص زنان در دههی ۴۰ درصحنهی ادبيات
داستانی اشاره کرده است.
* * *
در ۶ فوريه ۲۰۰۵، شبِ شعرخانم سيمين بهبهانی، به دعوتِ
هنرمندان بدون مرز و با همکاری انجمن سخن و بخش فارسی
دانشگاه لندن، برگزارشد. دراين شبِ شعر که با استقبال
عموم روبرو شد، خانم ها: لعبت والا، ژاله اصفهانی وشاداب
وجدی، شاعران همدوره ودوستان دوران جوانی شاعر، هريک
درمدح وستايش خانم سيمين بهبهانی اشعاری خواندند وسخنانی
ايراد کردند.
هادی خرسندی طنز پرداز شيرين سخن که دراين نشست حضور داشت
به دعوتِ خانم بهبهانی بر روی صحنه رفت وبا سخنان نمکين
وطنز دلنشين خود، شور وحال ويژهای به مجلس بخشيد و مورد
اسقبال گرم حضار قرار گرفت.
دربخش دوم برنامه که نيمهی اول آن به پرسش وپاسخ اختصاص
داشت، دکتر عليرضا نوریزاده شاعر، نويسنده وروزنامه
نگار شهير ايران نيز به دعوتِ خانم بهبهانی برصحنه رفت
و با شعری زيبا وسخنان کوتاه اما دلنشين به رونق بيشتراين
مجلس افزود. اين نشست با غزلخوانی خانم سيمين بهبهانی
پايان يافت.
* * *
آرتورميلر، نمايشنامه نويس، رمان نويس
و فيلمنامه نويس شهير آمريکايی، درشامگاه پنجشنبه، دهم
فوريه ٢٠٠٥ ميلادی درسن هشتاد ونه سالگی به علتِ نارسايی
قلبی درگذشت.
آرتورميلر، در دههی چهل فعاليتهای ادبی خود را آغازکرد
و درطول فعاليت خود جوايزی را دريافت کرد که مهمترين آنها
جايزهی پولتيزر بود که درسی و سه سالگی
برای نمايشنامهی مرگِ يک دستفروش، به
او اهدا شد. او دردورهای که رئيس انجمن جهانی قلم بود،
برای آزادی بيان و قلم و دفاع از نويسندگان دربند و تحتِ
نظرتلاشهای زيادی کرد.
* * *
سی وهشتمين سالگردِ مرگِ نابهنگام فروغ فرخزاد
شاعريکتای ايران، پس ازيک هفته تأخيربه علتِ بدی هوا،
پنجشنبه سيزدهم اسفند ١٣٨٣،درانجمن فرهنگی مهرجام،
باحضوربيش ازچهارصد نفرازشاعران، نويسندگان، هنرمندان
و دوستاران شعراو برگزار شد.
درآغاز، سرود ملی ايران، ای مرزپرگهر،
با همراهی حضار خوانده شد. سپس گردانندهی برنامه، آقای
غلامحسين سالمی، به نمايندگی ازسوی حاضرين،
سی وهشتمين سالگشتِ تولدِ دوبارهی فروغ فرخزاد را به
همهی دوستاران شعر او درسراسر جهان تبريک وتهنيت گفت
واضافه کرد که فروغ همچنان زنده است وهنرمندی چون فروغ
را مرگی نيست.
سپس پيام دکتررضا براهنی خوانده شد.
دراين پيام دکتر براهنی گفت: که من ترديد ندارم که فروغ
بزرگترين زن تاريخ ايران است.
سخنران بعد خانم دکتر سيما وزيرنيا،
پژوهشگر، زبانشناس و استادِ دانشگاه بود که دربارهی شعر
وشخصيتِ شعری فروغ سخن گفت.
سپس خانم پوران فرخزاد، شاعر، نويسنده،
پژوهشگر وخواهرشاعر سخنانی ايراد کرد.
آقای عنايت سميعی، شاعر، منتقد وپژوهشگر،
خانم خراسانی آقای کاميارعابدی،
خانم فريده رازی، آقای عليشاه
مولوی، آقای محمود معتقدی به
ترتيب دربارهی فروغ وهنر او سخن گفتند .
آقای اسداله امرايی، مترجم سرشناس نيز
شعر" باد ما را خواهدبرد" فروغ را به زبان انگليسی
خواند. خانم جميله موسوی نيز شعری برای
فروغ خواندکه درآن به تکهها وعنوانهای شعرهای فروغ اشاره
کرده بود.
درفواصل ميان سخنرانیها وشعرخوانیها، اشعاری که پس ازمرگِ
فروغ، برای اوسروده بودند خوانده شد. اشعاری از شاملو،
اخوان ثالث، سهراب سپهری،مصدق، غلامحسين سالمی و . . .
درپايان برنامه آواز ايرانی با صدای آقای علی
اميرقاسمی و نی آقای مهرپويا
اجرا گرديد و با شام سرد وچای وشيرينی از شرکت کنندگان
پذيرايی شد.
* * *
کتابی دردوجلد به نام تولدِ ديگر ققنوس،
به زبان چينی درپکن به چاپ رسيده است که مترجم آن خانم
مو هونگ يان، که فوق ليسانس ادبياتِ
فارسی درپکن است دربارهی نام اين کتاب میگويد: تولدِ
ديگر را ازمجوعهی شعر فروغ فرخزاد و ققنوس را از اشعار
نيما يوشيج برگرفته است.
جلدِ اول اين کتاب، تحقيق وبررسی شعرنو ايران و جلدِ دوم
آن منتخباتِ شعرنو معاصر ايران است. خانم مو هونگ يان،
مثنوی مولوی و رباعياتِ خيام
و بوفِ کورهدايت را نيز به
زبان چينی ترجمه کرده است.
* * *
به تازگی نشر تنديس به کوشش سيروس
نيرو، کلياتِ اشعارنيما يوشيج
رابا راهنمايی خوانش آن به نام دنيای شجاع نو
منتشر کرده است.
نشر تنديس همچنين مجموعهی ديگری نيز با نام شهد
اما شوکران، که دربرگيرندهی غزلهای اجتماعی
معاصر از عهدِ مشروطه تا دههی ٧٠ است را همزمان به بازار
کتاب فرستاده است.
|
